Jak Iran budzi emocje na subkontynencie indyjskim

Dlaczego Iran budzi wielkie emocje na subkontynencie indyjskim

Podczas kryzysu związanego z Iranem kilkunastu indyjskich uczonych muzułmańskich, działaczy na rzecz pokoju i przywódców religijnych wyraziło solidarność z tym krajem i jego narodem. Delegacje reprezentujące różne tradycje islamskie – w tym kręgi sunnickie, szyickie, sufickie, deobandyckie i ahl-e-hadis – odwiedziły irańską ambasadę w Nowym Delhi, stolicy Indii, aby złożyć kondolencje i wyrazić współczucie irańskim władzom. Na pierwszy rzut oka takie gesty mogą wydawać się jedynie polityczną reakcją na wydarzenia międzynarodowe, w tym takie jak agresja innych państw na Iran lub rozgrywki w interesach z ropą naftową. Jednak w Indiach odzwierciedlają one coś głębszego – długą historię, która łączy islam na subkontynencie indyjskim ze światem perskim, z kulturą dawnego Iranu. Aby zrozumieć to uczucie, należy powrócić do cywilizacyjnych korzeni islamu indyjskiego, a Indie to przecież państwo ogromne, w którym żyje jedna z trzech największych na świecie populacji muzułmanów (Indonezja, Indie i Pakistan).

Ajmer Sharif Dargah w Indii

Chociaż fundamentalne teksty islamu są arabskie, intelektualny i kulturowy wyraz islamu w Azji Południowej rozwijał się głównie w perskim czyli irańskim świecie nauki, duchowości i literatury. Przez wieki uczeni, prawnicy i święci sufi z Persji i Azji Środkowej będącej pod wpływem Persji, kształtowali naukę islamu, a także tasawwuf, sufizmu, w całym regionie. Ich idee, instytucje i sieci duchowe wywarły głęboki wpływ na rozwój społeczeństwa muzułmańskiego na subkontynencie indyjskim, a także na kształtowały i kształtują indyjski sufizm i jego liczne szkoły duchowe, mistyczne, w tym ascetyzm derwiszów.

Jednym z najwcześniejszych i najbardziej wpływowych filarów tego dziedzictwa intelektualnego była jurysprudencja Abu Hanify, założyciela szkoły prawa islamskiego hanafickiego. Choć Abu Hanifa mieszkał i nauczał w Kufie, był z pochodzenia Persem, a jego metodologia prawnicza ostatecznie stała się dominującą strukturą jurysprudencji islamskiej w całej Azji Południowej. Za czasów Imperium Mogołów i wcześniejszych dynastii muzułmańskich prawo hanafickie stało się fundamentem administracji sądowniczej, kształtując życie religijne milionów muzułmanów w regionie.

Jednak rozprzestrzenianie się islamu w Indiach nie było napędzane wyłącznie przez teologów i prawników. Jeszcze większy wpływ mieli święci suficcy, którzy podróżowali z Persji i Azji Środkowej na subkontynent indyjski, niosąc przesłanie bezwarunkowej miłości i oddania Bogu. Jedną z najbardziej czczonych postaci jest Khwaja Moinuddin Chishty, powszechnie znany w Indiach jako Gharib Nawaz. Urodzony w perskiej kulturze, w XII wieku udał się do Indii i osiedlił się w Adżmer, które stało się stolicą indyjskiego sufizmu. Jego sanktuarium w Adżmer Sharif Dargah pozostaje jednym z najczęściej odwiedzanych ośrodków duchowych w Azji Południowej przez osoby z różnych wspólnot religijnych, nie tylko muzułmańskich. Khwaja Gharib Nawaz głosił współczucie, pokorę i służbę ubogim, kładąc podwaliny pod silną tradycję suficką w Indiach. 

Dżelaluddin Akbar-e-Azam Cesarz Mogołów

Dżalaluddin Muhammad Akbar Cesarz Mogołów dał przykład tolerancji religijnej w Indiach

Dżalaluddin Muhammad Akbar, właściwie: Abu'l-Fath Dżalal-ud-Din Muhammad Akbar-e-Azam, znany również jako Szahanszah Akbar-e-Azam lub Akbar Wielki (15 października 1542 – 27 października 1605), był trzecim sułtanem Mogołów z dynastii Timurydów, synem sułtana Humajuna i wnukiem sułtana Mogołów Zaheeruddina Muhammada Babura, władcy, który założył dynastię Mogołów w Indiach. Pod koniec jego panowania w 1605 roku imperium Mogołów obejmowało znaczną część północnych i środkowych Indii. Historia zapamiętała mu przede wszystkim liberalne podejście do wszystkich religii i wierzeń w Indii na obszarze jego panowania, a za jego władztwa sztuka i kultura osiągnęły szczyty rozwoju w porównaniu z poprzednikami. 

Cesarz Mogołów, Szahinszah Akbar-e-Azam Dżelaluddin Mohammad (1542-1605)

Imaan Qureshy, niezależny dziennikarz i specjalista ds. mediów cyfrowych, zgłębia tolerancję głoszoną przez Dżalaluddina Muhammada Akbara w swoim artykule „Akbar Wielki: Jak cesarz Mogołów dał przykład tolerancji religijnej w Indiach”. Oto pełna treść artykułu Qureshy'ego, doniesienia The Middle East Eye (MEE): W znanej anegdocie cesarz Mogołów Akbar zwołał dwór z przedstawicielami głównych religii, z których każdy kolejno deklarował swoje przekonania jako słuszne. Po wyczerpaniu argumentów indyjski władca poświęcił czas na rozważenie tego, co usłyszał, i wydanie osądu. Jego oświadczenie zszokowało jednak obecnych. „Bóg każdego jest taki sam” – powiedział, powtarzając śpiew fakira za bramami pałacu, a nie uczonych obecnych w środku.

Choć historia ta może być przesadzona, oddaje ona powszechną, współczesną pamięć o władcy, którego imperium rozciągało się od Afganistanu po płaskowyż Dekan na subkontynencie indyjskim. Panowanie Akbara przywodzi na myśl okres względnego spokoju między społecznościami w Indiach, a dla bardzo wielu Hindusów stanowi wzór pluralizmu i tolerancji religijnej. Oficjalnie znany jako Abul Fath Dżalal-ud-din Akbar, Akbar Wielki (Akbar-e-Azam, Akbar-i-Azam) jest trzecim cesarzem Imperium Mogołów (Akbar Padashah Ghazi). Urodzony w 1542 roku w Umerkot, w dzisiejszej pakistańskiej prowincji Sindh, jest pamiętany za sprzeciw wobec nietolerancji religijnej i środki, które podjął, aby zapewnić bezpieczeństwo niemuzułmanom pod swoimi cesarskimi rządami. Akbar-e-Azam wstąpił na tron ​​jako wnuk założyciela Imperium Mogołów, Babura, księcia Timurydów, który podbił znaczną część subkontynentu indyjskiego na początku XVI wieku. Mogołowie byli potomkami słynnego turecko-mongolskiego zdobywcy Timura, który twierdził, że pochodzi od słynnego mongolskiego wodza Czyngis-chana. Jednak pomimo królewskiego rodowodu, nie było gwarancji, że Akbar będzie nadal rządził nowo powstałym imperium w jego wczesnych latach. Jego ojciec, cesarz Humajun, był nękany rebeliami i ostatecznie został zmuszony do odsunięcia się od władzy przez prymitywne i rządne władzy afgańskie plemiona. 

Dżihad - zmaganie i walka z ego

Dżihad - z języka arabskiego جهاد , ğihād – zmaganie, walka – w kulturze islamu pojęcie pierwotnie oznaczające dokładanie starań i podejmowanie trudów w celu wzmocnienia wiary i islamu. W tradycji europejskiej termin ten często, choć nie do końca precyzyjnie, tłumaczy się jako „święta wojna”. W Świętym Koranie i muzułmańskiej tradycji dżihad oznacza wszelkie starania podejmowane w imię szerzenia i umacniania islamu: zarówno poprzez walkę zbrojną, nawracanie niewiernych, pokojowe propagowanie islamu, jak i wewnętrzne zmagania wyznawcy.  

Dżihad to niezwykle złożone zjawisko, ponieważ sami muzułmanie często rozumieją dżihad różnorako, co zależy od wielu czynników: od kraju zamieszkania i jego polityki zagranicznej i wewnętrznej, od poglądów politycznych poszczególnych grup i jednostek, od zaangażowania duchowego we własną religię, itp. Zwykli muzułmanie pojmują przez dżihad codzienne zmaganie się ze swoim losem. Mówią, że jeśli kobieta rodzi dziecko, to jest w dżihadzie. Jeśli studenci zarywają noce, żeby dobrze zdać egzamin, to są w dżihadzie. Takie pojmowanie wynika bezpośrednio z samego znaczenia słowa ,,dżihad'', które brzmi ,,wysiłek''.  

Wielki i mały dżihad. Niekiedy dokonuje się rozróżnienia dżihadu na dwa rodzaje: większy i mniejszy. Rozróżnienie to oparte jest na dwóch hadisach wątpliwej autentyczności, zachowanych w źródłach z przełomu X i IX wieku. Hadisy te zwykle uznawane są za słabe (da'if) a ich autentyczność za nieco wątpliwą, w związku z czym i sam podział dżihadu na wielki i mały budzi wątpliwości. W myśl tego rozróżnienia dżihad większy (al-dżihad al-akbar) ma być ważniejszy i polegać ma na nieustannych wysiłkach podejmowanych przez każdego muzułmanina w celu wykorzenienia wszystkiego, co w jego życiu jest grzeszne lub przeciwne takiemu sposobowi życia, jakiego Bóg chce dla ludzi. Ma to być zatem walka z Szatanem i jego pokusami lub wszelkie działania na rzecz własnej gminy. Narzędziami tego dżihadu są serce w pierwszym przypadku, a ręce i język w drugim. Dżihad mniejszy (dżihad bis-sajf, al-dżihad al-asghar) utożsamiany jest w tym przypadku z walką zbrojną. 

Bardzo często, kiedy mowa o islamie, słyszy się słowo dżihad w znaczeniu „święta wojna”. Dżihad ma jednak w języku arabskim dosłowne znaczenie: „dokładanie starań, podejmowanie wysiłków” (ten sam rdzeń dż-h-d jest w słowie idżtihad – „wysiłek, tworzenie prawa” czy mudżahid – szyicki uczony prawnik). Terminem tym określa się w islamie wysiłki i starania na „ścieżce Boga” w celu ustanowienia w świecie panowania dobra i sprawiedliwości, a wykorzenienia zła i ucisku, a zatem także wszelkie działania podejmowane na rzecz szerzenia islamu. W islamie nie było nigdy pojęcia „świętej” czy religijnej wojny, całe życie muzułmanów jest bowiem podporządkowane Bogu. Jak formułuje to prof. J. Danecki, „kopanie piłki czy jedzenie szparagów jest dla muzułmanina tak samo religijne jak odmawianie modlitwy”.