Jak Iran budzi emocje na subkontynencie indyjskim

Dlaczego Iran budzi wielkie emocje na subkontynencie indyjskim

Podczas kryzysu związanego z Iranem kilkunastu indyjskich uczonych muzułmańskich, działaczy na rzecz pokoju i przywódców religijnych wyraziło solidarność z tym krajem i jego narodem. Delegacje reprezentujące różne tradycje islamskie – w tym kręgi sunnickie, szyickie, sufickie, deobandyckie i ahl-e-hadis – odwiedziły irańską ambasadę w Nowym Delhi, stolicy Indii, aby złożyć kondolencje i wyrazić współczucie irańskim władzom. Na pierwszy rzut oka takie gesty mogą wydawać się jedynie polityczną reakcją na wydarzenia międzynarodowe, w tym takie jak agresja innych państw na Iran lub rozgrywki w interesach z ropą naftową. Jednak w Indiach odzwierciedlają one coś głębszego – długą historię, która łączy islam na subkontynencie indyjskim ze światem perskim, z kulturą dawnego Iranu. Aby zrozumieć to uczucie, należy powrócić do cywilizacyjnych korzeni islamu indyjskiego, a Indie to przecież państwo ogromne, w którym żyje jedna z trzech największych na świecie populacji muzułmanów (Indonezja, Indie i Pakistan).

Ajmer Sharif Dargah w Indii

Chociaż fundamentalne teksty islamu są arabskie, intelektualny i kulturowy wyraz islamu w Azji Południowej rozwijał się głównie w perskim czyli irańskim świecie nauki, duchowości i literatury. Przez wieki uczeni, prawnicy i święci sufi z Persji i Azji Środkowej będącej pod wpływem Persji, kształtowali naukę islamu, a także tasawwuf, sufizmu, w całym regionie. Ich idee, instytucje i sieci duchowe wywarły głęboki wpływ na rozwój społeczeństwa muzułmańskiego na subkontynencie indyjskim, a także na kształtowały i kształtują indyjski sufizm i jego liczne szkoły duchowe, mistyczne, w tym ascetyzm derwiszów.

Jednym z najwcześniejszych i najbardziej wpływowych filarów tego dziedzictwa intelektualnego była jurysprudencja Abu Hanify, założyciela szkoły prawa islamskiego hanafickiego. Choć Abu Hanifa mieszkał i nauczał w Kufie, był z pochodzenia Persem, a jego metodologia prawnicza ostatecznie stała się dominującą strukturą jurysprudencji islamskiej w całej Azji Południowej. Za czasów Imperium Mogołów i wcześniejszych dynastii muzułmańskich prawo hanafickie stało się fundamentem administracji sądowniczej, kształtując życie religijne milionów muzułmanów w regionie.

Jednak rozprzestrzenianie się islamu w Indiach nie było napędzane wyłącznie przez teologów i prawników. Jeszcze większy wpływ mieli święci suficcy, którzy podróżowali z Persji i Azji Środkowej na subkontynent indyjski, niosąc przesłanie bezwarunkowej miłości i oddania Bogu. Jedną z najbardziej czczonych postaci jest Khwaja Moinuddin Chishty, powszechnie znany w Indiach jako Gharib Nawaz. Urodzony w perskiej kulturze, w XII wieku udał się do Indii i osiedlił się w Adżmer, które stało się stolicą indyjskiego sufizmu. Jego sanktuarium w Adżmer Sharif Dargah pozostaje jednym z najczęściej odwiedzanych ośrodków duchowych w Azji Południowej przez osoby z różnych wspólnot religijnych, nie tylko muzułmańskich. Khwaja Gharib Nawaz głosił współczucie, pokorę i służbę ubogim, kładąc podwaliny pod silną tradycję suficką w Indiach. 

Cesarz Akbar-e-Azam Wielki Mogoł

Cesarz Akbar-e-Azam - Wielki Mogoł (1542-1605) 

Dżalaluddin Muhammed Akbar Padaszah Ghazi, jak nazywa go jego słynny biograf Abul Fazal, był jednym z największych władców Hindustanu. Muzułmańscy historycy mają niejednoznaczne opinie na temat jego rządów. Niektórzy uważają go za jednego z największych władców muzułmańskich, podczas gdy inni widzą w nim w jakimś stopniu renegata. W ciągu czternastu wieków historii islamu żaden muzułmański cesarz (padaszah) nie rozszerzył społecznych i religijnych granic jako islamski władca, tak jak Cesarz Akbar-e-Azam, pozostając jednocześnie w obrębie islamu. I nikt nie podjął się złożonych kwestii interakcji muzułmanów ze światem w dużej mierze niemuzułmańskim z taką szczerością, zapałem, pasją, oryginalnością, zdrowym rozsądkiem i zaangażowaniem, jakie prezentował ten złożony, enigmatyczny, utalentowany, energiczny i celowo działający monarcha.

Sufi Chishty - Mistrzowie Duchowości i Mistyki Tasawwuf - Indie

Ortodoksyjni islamscy uważali, że został hindusem. Hindusi byli przekonani, że umarł jako muzułmanin. Inni twierdzili, że był zwolennikiem szyitów, a niektórzy szyici twierdzili, że ich prześladował. Jezuici wysłani z Goa uważali go za pewnego kandydata do nawrócenia na katolicyzm. Dżiniści i Parsowie czuli się w jego obecności jak u siebie i uważali go za jednego ze swoich. Zaprzyjaźnił się z sikhami i chronił meczety jak i świątynie pozostałych wielkich religii w swoim państwie. Cesarz Akbar był człowiekiem uniwersalnym, znaczył więcej, niż jakakolwiek pojedyncza grupa o nim myślała. Był i pozostaje najczystszym przedstawicielem ludowego islamu, który rozwinął się w Azji po okropnych zniszczeniach dokonanych przez Mongołów (1219-1252).

Dżalaluddin Akbar urodził się w Amarkot (1542), na przedmieściach Radżastanu i Sindhu, jako syn sunnickiego cesarza Humajuna i Hamidy Banu, córki uczonego szyickiego szejka Alego Akbara, podczas gdy Humajun błąkał się po Wielkiej Pustyni Indyjskiej po porażce zadanej mu przez Szer Szacha Suriego (1540-1555). Szer Szah zapisał się w historii Indii jako człowiek sprawnej administracji i rozległej budowy dróg i kanałów. Dziadek Akbara, Zahiruddin Babur, sam będący głęboko duchowym księciem Timurydów z Samarkandy, zdobył Hindustan w 1526 roku i umocnił swoją władzę na równinach Indo-Gangesu. Nieszczęsny Humajun odziedziczył królestwo, ale nie był w stanie odeprzeć afgańskiego ataku pod wodzą Szer Szacha Suriego. Humajun był tak biedny, gdy urodził się Akbar, że nie miał żadnych prezentów dla swojej świty z okazji narodzin następcy tronu. Mówi się, że dumny ojciec wyjął małą buteleczkę różanego perfumu i namaścił każdego ze swoich dworzan, ogłaszając, że sława noworodka rozprzestrzeni się niczym słodki zapach róży w tym zapachu. Historia przyznała mu rację.

Zasady Ścieżki Mistrzów Khwajagan

Zasady Ścieżki Chwadżagan Tajemny Krąg Mistrzów Sufickich

Wiele osób pyta o relacje pomiędzy sufizmem, jego ścieżkami, tariqami, a tradycyjną religią islamu na bazie której sufizm powstawał i rozkwitał, nawet jak niektóre jego elementy pochodzą z czasów dawniejszych, co nie dziwi, jako, że sam islam należy do przekazu istotnego tradycji abrahamowej oraz prorockiej, wywodzi się z nauk i praktyk dawnych szkół prorockich, aczkolwiek, intencja powstania islamu jest taka, żeby oczyścić dawne tradycje prorockie z naleciałości, błędów i odchyłów, a skupić na tym, co najważniejsze i najistotniejsze w praktyce religii, duchowości i wiary w Boga. Podejście związane z dawnym kręgiem mistrzów sufickich znanym jako Khwajagan (Khwājagān) oraz suficką szkołą (zakonem) Naqshibandi jest jednym z wzorcowo klasycznych i warto opinie i poglądy na temat znajdowania prawdziwej tariqah (ścieżki) wyrażone w artykule zawsze mieć na uwadze, a najlepiej ugruntowane w sercu. Khwājagān pochodzi od Khwāja (Khwadża, Chładża, Xvaja, Hodża; Mistrz, Władca), kręgu mistrzów władających nad większymi braterstwami sufickimi duchowych tasawwuf, sufizmu, z Azji Środkowej, od Kaszmiru po Kurdystan, częściej używanemu pomiędzy X, a XVI wiekiem e.ch, chociaż znanemu już w VIII wieku, a wielce popularnemu wśród praktyków sufickich ścieżek Naqszbandi, Khalwati (Halveti), Yasawi, Malamati, Sarmoung (od Simurgha w pismach Fariduddin Attara), Subudhi, Chishti i innych tariqatów. Mistrz jest Mistrzem, a Khwajagan to Krąg Mistrzów, Braterstwo Mistrzów oparte na osobistych spotkaniach i personalnej znajomości pomiędzy Mistrzami, którzy wzajemnie się wspierali, a w razie potrzeby korygowali i konsultowali. Założyciel Chishti Tariqatu Hazrat Iszaq Szami jest Khwadżą, tak samo jak założyciel Subudhi Tariqatu, Pir Hazrat Tahir Pak Subuh. Oddajemy zatem głos wielkiemu sufickiemu mistrzowi Zakonu Nakszibandi ze Stambułu w Turcji.

++++++++++++++++++

Khankah-e-Moula - Siedziba Khwajagan - Śrinagar, Kaszmir, Indie

Jakie są zasady Ścieżki Khwajagan (Mistrzów, Chładżagan, Khwadżagan, Xvajagan)? Zasady Drogi Khwadżagan (Mistrzów), wyjaśnione punkt po punkcie w tym artykule. Uczeni islamu czerpią swoje zasady z Koranu i Sunny. Podobnie uczeni tasawwufu również uzasadniali swoje poglądy dowodami z szariatu, podobnie jak imamowie mudżtahidzi. Jednak w niektórych tariqach, gdzie szejkowie nie zostali wybrani spośród osób, które zinternalizowały i przyswoiły sobie zewnętrzne zasady religii, doszło czasami do pewnych potknięć z powodu dominacji chociażby pijaństwa czy narkomanii. Jednak tam, gdzie przewodnikami różnych tariqów byli i są ludzie wiedzy, czyli uczeni i gnostycy (arifowie), którzy również zinternalizowali zewnętrzne aspekty religii (din), byli oni chronieni. Podobnie w historii tasawwuf, duchowości i mistyki, suficki zakon Naqshiband kontynuował naukę Koranu i Sunny, a ponieważ jego przewodnicy wywodzili się z grupy „Khwadżagan”, czyli byli wykwalifikowanymi uczonymi, tariqat ten znany jest pod tą nazwą. Przypomnijmy teraz główne znane założenia drogi Khwadżagan i w ten sposób zilustrujmy niezbędne zasady, którymi powinien charakteryzować się zasadniczo każdy rzetelny suficki tariqat, każda suficka ścieżka ubrana w szaty braterstwa i zakonu mistyków.

1. Pierwszą zasadą drogi Khwadżagan jest przyjęcie credo ahl as-sunnah wa jama (dżama)’. Droga Khwajagan przez całą historię przyjmowała jako podstawę sunnickie rozumienie islamu za podstawę swojego tariqatu, chroniąc w ten sposób swoich członków przed pewnymi szalonymi ezoterycznymi (batini) i hurufickimi[1] trendami.

2. Drugą zasadą drogi Khwadżagan (w spolszczeniu Chładżagan) jest głębokie oddanie Świętej Księdze i Sunnie. Uczy, że postęp duchowy nie może być osiągnięty bez skrupulatnego stosowania Sunny, jakkolwiek „drobne” by się to nie wydawało, takie jak jedzenie, picie, spanie i inne codzienne czynności. Dlatego zwolennicy i praktycy (murid), którzy wkraczają na drogę Khwadżagan, z niemałym trudem podążają za najmniejszym wskazaniem Proroka Allah Boga (pokój i błogosławieństwo z nim) z wielką miłością i entuzjazmem. 

Sufizm - Otwarta Ścieżka

Sufizm - Otwarta Ścieżka 

Rzecz o Otwartej Ścieżce. Programy rozwoju duchowego Drogi Sufi znane są jako Otwarta Ścieżka - ścieżka duchowa otwarta dla wszystkich, niezależnie od przekonań religijnych, ścieżka otwartości, bezpośredniości i świeżości, nieograniczona pojęciami. W tym sensie jest to odwieczna ścieżka mistrzów, świętych i proroków, a także po prostu żywa skłonność do troskliwej obecności w czystym świetle wyższego bytu. W swojej istocie Otwarta Ścieżka jest poświęcona bezpośredniemu doświadczaniu naszego naturalnego stanu - stanu znanego jako Czysta Świadomość, Bezinteresowność, Niedwoistość, Jedność, Pierwotny Duch, Jasny Umysł i pod wieloma innymi nazwami. Jest to proces naturalnego oświecenia, iluminacji, który należy do każdego. 

Otwarta Ścieżka - Sufi Tariqah

Otwarta Ścieżka z zasady nie wymaga od początkujących przestrzegania systemu wierzeń ani określonego zestawu ezoterycznych praktyk lub form rytualnych. Wymagane jest, abyśmy odprężyli się i zrelaksowali w przebudzonej otwartości naszej pierwotnej natury, prawdziwej jaźni, wolni od założeń na temat tego, kim jesteśmy lub wniosków na temat tego, co jest prawdziwe. Wymagane jest, abyśmy odpoczęli od kompulsywnego robienia i komentowania w myślach i rozpoznali immanencję taką, jaka jest naturalnie. Dzięki temu pozbawionemu ozdób rozpoznaniu doświadczamy uwolnienia od naszej niepewności, zwątpienia w siebie oraz Boga, i błędnych osądów innych. W rezultacie jesteśmy w stanie spontanicznie reagować na wszystko, co nas spotyka, ze spokojem, kreatywnością i dobrym sercem. 

Od czasu do czasu oferowane są określone szkolenia, warsztaty praktyki Otwartej Ścieżki, Otwartej Drogi Sufich, zawsze osobiście, gdyż praktyka i rozwój duchowy "online" jest z zasady niemożliwy, chociaż zawsze jakiś wykładów dla inspiracji do realnej praktyki można sobie posłuchać. Realny rozwój duchowy możliwy jest wtedy tylko, gdy poszukujący duchowej ścieżki słucha słów z ust mistrza lub dobrego nauczyciela w bezpośedniej obecności, niejako w polu energetycznym mistrza przewodnika duchowego, zatem zawsze konieczna jest osobista obecność, inaczej nie ma możliwości na zaistnienie procesu jasnej przemiany wewnętrznej. Szkolenia czy warsztaty praktyczne Sufickiej Drogi dla zainteresowanych zwykle trwają od sześciu do dwunastu miesięcy i dogłębnie zgłębiają nauki podstawowego kręgu duchowych nauk i praktyk, aczkolwiek czasem mogą trwać dłużej. Istnieją również często grupy studiujące Uniwersalne Nauki Sufich czyli Otwartą Ścieżkę, prowadzone przez starszych nauczycieli Drogi Sufich w Polsce. 

Czym jest Sufizm jako Tasawwuf

Czym jest Sufizm znany jako Tasawwuf? 

Sufizm, tasawwuf, jest tęsknotą za mistycyzmem, za mistycznym doświadczeniem Boga – pragnieniem doświadczenia czegoś, co wychodzi poza materialny świat, poznaniem i powrotem do duchowej Esencji (Zat, Dhat, Sain) lub Prawdy (Haqq, Emet, Satyam). To cechy istotne, które są wrodzone każdemu człowiekowi, niezależnie od religii jaką osoba wyznaje. Ludzie przepojeni są tą tęsknotą ku wyższemu, ku niebiosm i Bogu, w różnym stopniu, w skali zaczynającej się od zera (dna). Niektórzy są obdarzeni tęsknieniem za Najwyższą Istotą nieco bardziej, inni nieco mniej. Jedni mają szansę rozwinąć tęsknotę za Bogiem, Absolutem, i przełożyć na życie codzienne, inni zaś nie. Niemniej jednak ta tęsknota, Iszq, istnieje w każdym z nas, w każdym z ludzi, chociaż u niektórych jest zgaszona, stłumiona. Sufizm (tasawwuf) to nic innego jak naturalna odpowiedź na te odwieczne ludzkie tęskne pragnienie, Iszq. 

Mistrz Sufi Nizamuddin Awaliya

Jeśli zdefiniujemy sufizm, tasawwuf, jako mistycyzm lub drogę mistyka, wówczas jego przekaz jest skierowany do wszystkich ludzi, nie zaś wyłącznie do zwolenników jakiejś jednej religii. Każda wiara religijna ma swój sufizm, swoją mistykę. W każdym narodzie i społeczności byli sufi, choć mogli oni przyjąć inne nazwy i praktyki, co ogólnie nazywamy mistyką, duchowością lub mistycyzmem. Człowiek składa się nie tylko z ciała fizycznego, obejmuje również inne aspekty, w tym powszechnie zwany „Ja” lub „Jaźnią” (opisaną w sufizmie jako nafs, ego, dusza zwierzęca). Doświadczenie mistyczne aktywuje tę Jaźń, istnienie wewnętrzne. Podobnie jak strumień elektryczności przepływa ono przez człowieka, wydobywając z niego niewyczerpany potencjał. Człowiek zaczyna czuć, że jego lub jej „Ja” zaczyna odzwierciedlać inne „Ja” –„Ja” Najwyższej Istoty, Wyższe Ja, Wyższą Jaźń. Człowiek staje się świadom Boga działającego poprzez stworzenie, ale oczywiście najpierw zwierzęca natura musi się przeistoczyć, i stać w pełni ludzką, co oznacza oczyszczenie z wielu zwierzęcych atawizmów, zachowań (behawiorów) i cech odzwierzęcych. Często osioł w szkołach sufi symbolizuje nieco upartą i związaną ze światem zwierząt niższą naturę w człowieku, a podobieństwa w naukach sufich są czasem nawet przytłaczające. 

Wielu ludzi osiąga ten poziom świadomości za życia, który jest nie tylko całkowicie ludzki, ale też sięga wyżej, ponad ludzką istotę, ku niebiosom, ku Bogu, ku Najwyższej Istocie. Jakieś spotkanie, wydarzenie czy zdanie sobie z czegoś sprawy może otworzyć człowieka na rzeczywistość większą niż oni sami, na rzeczywistość duchową. Dla większości ludzi taki poziom przebudzenia jest wystarczający, ale inni potrzebują czegoś więcej: kontaktu z Bogiem, pragną ujrzeć Boskość, doświadczyć Prawdy. Bycie częścią czegoś już im nie starcza: pragną połączyć się (unicestwić) w Całości, w Wieczności, czasem pragną Nieśmiertelności lub chcą być reprezentantami Boga na Ziemi. Chcą, aby ich wiara wypływała spontanicznie i stale jak woda tryskająca z fontanny. Tęsknią do osobistej realizacji, do urzeczywistnienia, chcą aby Bóg, Absolut, był tak blisko nich jak ich tętnica szyjna.

Jak można tę tęsknotę za Bogiem spełnić? Bóg, Absolut, Bóg Najwyższy, jest Istotą Wzniosłą, ludzkość zaś jest świadomością generalnie niską i bliską świata zwierzęcego (zainteresowanie tylko jedzeniem, piciem, spaniem, kopulowaniem i odpoczywaniem. Człowiek może korzystać ze zmysłów: słuchu, dotyku, wzroku, smaku i zapachu, wszystkich rzeczy materialnych, ale Najwyższa Istota nie może być w ten sposób poznawalna, gdyż jest pozazmysłowa. Jak może cząstka światła dotykać słońca z którego pochodzi? Jak część czegoś może stać się całością? Istota ludzka od początku swojego istnienia Próbowała rozwiązać ten dylemat, stąd powstały wzniosłe filzofie wieczyste oraz religie misteryjne, duchowość i mistyka, w tym tradycja hermetyczna wywodzona od proroków Seta i Henocha zwanego także Hermesem Trismegistosem. 

Sufizm - Droga w stronę Serca

Sufizm - Droga w stronę Serca, Duszy i Boga   

Celem spotkań dla zainteresowanych i praktykujących w Duchowej Szkole Sufich jest poznanie podstawowych koncepcji duchowych i mistycznych tradycji sufizmu. W części praktycznej jest możliwość doświadczenia praktyki medytacyjnej, modlitw i ekstatycznych śpiewów. W trakcie kilkudniowego pobytu uczestniczymy w wieczornych i porannych medytacjach oraz rozmawiamy na tematy związane z duchową ścieżką praktykowaną w tradycji sufickiej. 

Sufizm - Oświecona Mądrość Sufich

Spotkania zwane warsztatami lub pracą suficką mogą być dla wielu okazją do zapoznania się i doświadczenia medytacji sufickich (muraqaba) oraz do spotkania z Murszidami (Nauczycielami) oraz Pirem z Indii, z którymi będziemy zasiadać do wspólnych medytacji. Pir-ul-Mulk Ofiel Chishty jest zwykle również dostępny dla indywidualnych spotkań i rozmów, także dla porad z dziedziny uzdrawiania. W ramach spotkań omawiane są między innymi podstawowe koncepcje kosmologii i psychologii sufizmu, oraz rozmaite praktyki sufich. Szczególną uwagę poświęcamy koncepcji jaźni serca i duszy, oraz centrów świadomości latifa. 

Spotkania to również okazja aby poznać i rozmawiać z wieloletnimi uczniami sufizmu z Polski i innych krajów Europy. W ośrodkach sufickich można zwykle nabyć książki pisane przez sufickiego mistrza Pir-ul-Mulk Ofiel Chishty z gatunku duchowych nauk o sercu i rozwoju duchowym. Przebudzenie i oświecenie na ścieżce sufich bardzo zbliżone jest do nauk dawnego hermetyzmu (idrisiyya), kabały, gnozy (ma'rifa) i mistyki chrześcijańskiej znanej jako hezychazm (modlitwa serca). Szkoły sufickie od VIII wieku w praktyce przejęły spuściznę dawnych tradycji duchowych, mistycznych i ezoterycznych Bliskiego Wschodu, Persji i po części Indii (Kaszmir). 

W duchowości i mistyce bliskowschodniej, perskiej i indyjskiej doświadczanie Boskiej Opatrzności zaczyna się w nas samych: ten, kto pozna siebie prawdziwie, ten również pozna Boga i anioły nad nim czuwające. Droga tych, którzy poszukują Boga, wiedzie przez murakabę - medytację serca, szlifowanie serca. Tylko tak mogą Go ujrzeć. 

Suficki mistrz Sajjid Abdul Bari Szach powiedział kiedyś: «Przy­wrócenie życia osobie umarłej nie jest wielkim cudem». Jego uczeń spytał zdumiony: «Jeśli nie uznamy za cud przywrócenia życia zmarłemu, czym w takim razie jest cud?». Sajjid Abdul Bari Szach odpowiedział: «Większym zadaniem jest obudzenie martwego serca. Obudzenie martwego serca leży poza możliwościami każdego człowieka, jeśli Łaska Boga (ar-Rahman) nie wesprze jego wysiłków». Serce w wielu tradycjach religijnych i kulturowych uważane jest za centrum witalnych sił człowieka, siedlisko emocji, intuicji oraz ludzkiej duszy, a sufickie tradycje nauki, praktyki i służby duchowej wielką wagę przykładają do prawidłowego rozwoju Serca. Szejch, Murszid oraz Pir jest powszechnie uznawany za uzdrowiciela, a często jest cudotwórcą (charyzmatykiem). Jeśli sam będzie wzbraniał się od tego, to zajmować się tym będzie jego otoczenie (uczniowie oraz derwisze). Nie zawsze muszą tu być stosowane jakieś konkretne metody lecznicze z tradycyjnej medycyny Unani. Już sam fakt przebywania w pobliżu człowieka otaczanego nimbem świętości daje ludziom wytchnienie w ich cierpieniu.