Dlaczego Iran budzi wielkie emocje na subkontynencie indyjskim
Podczas kryzysu związanego z Iranem kilkunastu indyjskich uczonych muzułmańskich, działaczy na rzecz pokoju i przywódców religijnych wyraziło solidarność z tym krajem i jego narodem. Delegacje reprezentujące różne tradycje islamskie – w tym kręgi sunnickie, szyickie, sufickie, deobandyckie i ahl-e-hadis – odwiedziły irańską ambasadę w Nowym Delhi, stolicy Indii, aby złożyć kondolencje i wyrazić współczucie irańskim władzom. Na pierwszy rzut oka takie gesty mogą wydawać się jedynie polityczną reakcją na wydarzenia międzynarodowe, w tym takie jak agresja innych państw na Iran lub rozgrywki w interesach z ropą naftową. Jednak w Indiach odzwierciedlają one coś głębszego – długą historię, która łączy islam na subkontynencie indyjskim ze światem perskim, z kulturą dawnego Iranu. Aby zrozumieć to uczucie, należy powrócić do cywilizacyjnych korzeni islamu indyjskiego, a Indie to przecież państwo ogromne, w którym żyje jedna z trzech największych na świecie populacji muzułmanów (Indonezja, Indie i Pakistan).
 |
| Ajmer Sharif Dargah w Indii |
Chociaż fundamentalne teksty islamu są arabskie, intelektualny i kulturowy wyraz islamu w Azji Południowej rozwijał się głównie w perskim czyli irańskim świecie nauki, duchowości i literatury. Przez wieki uczeni, prawnicy i święci sufi z Persji i Azji Środkowej będącej pod wpływem Persji, kształtowali naukę islamu, a także tasawwuf, sufizmu, w całym regionie. Ich idee, instytucje i sieci duchowe wywarły głęboki wpływ na rozwój społeczeństwa muzułmańskiego na subkontynencie indyjskim, a także na kształtowały i kształtują indyjski sufizm i jego liczne szkoły duchowe, mistyczne, w tym ascetyzm derwiszów.
Jednym z najwcześniejszych i najbardziej wpływowych filarów tego dziedzictwa intelektualnego była jurysprudencja Abu Hanify, założyciela szkoły prawa islamskiego hanafickiego. Choć Abu Hanifa mieszkał i nauczał w Kufie, był z pochodzenia Persem, a jego metodologia prawnicza ostatecznie stała się dominującą strukturą jurysprudencji islamskiej w całej Azji Południowej. Za czasów Imperium Mogołów i wcześniejszych dynastii muzułmańskich prawo hanafickie stało się fundamentem administracji sądowniczej, kształtując życie religijne milionów muzułmanów w regionie.
Jednak rozprzestrzenianie się islamu w Indiach nie było napędzane wyłącznie przez teologów i prawników. Jeszcze większy wpływ mieli święci suficcy, którzy podróżowali z Persji i Azji Środkowej na subkontynent indyjski, niosąc przesłanie bezwarunkowej miłości i oddania Bogu. Jedną z najbardziej czczonych postaci jest Khwaja Moinuddin Chishty, powszechnie znany w Indiach jako Gharib Nawaz. Urodzony w perskiej kulturze, w XII wieku udał się do Indii i osiedlił się w Adżmer, które stało się stolicą indyjskiego sufizmu. Jego sanktuarium w Adżmer Sharif Dargah pozostaje jednym z najczęściej odwiedzanych ośrodków duchowych w Azji Południowej przez osoby z różnych wspólnot religijnych, nie tylko muzułmańskich. Khwaja Gharib Nawaz głosił współczucie, pokorę i służbę ubogim, kładąc podwaliny pod silną tradycję suficką w Indiach.
